Mga Umuusbong na Krisis

Tunay na halaga ng digmaan ni Putin, matinding dagok sa mga pamilyang Russian

Sa likod ng mga balita tungkol sa labanan, tahimik na binabago ng digmaan ng Russia ang pang-araw-araw na buhay sa loob ng bansa—inuubos ang mga yaman, pinapahirapan ang pangangalagang pangkalusugan, at lalo pang nagpapalala ng pangmatagalang kawalang-katatagan.

Isang babae ang naglalakad sa loob ng Izmailovo market sa Moscow noong Pebrero 14, 2026. [Hector Retamal/AFP]
Isang babae ang naglalakad sa loob ng Izmailovo market sa Moscow noong Pebrero 14, 2026. [Hector Retamal/AFP]

Ayon sa Global Watch |

Habang napupunta sa gastusing militar ang halos 40 porsiyento ng pambansang budget ng Russia, ang mga karaniwang mamamayan ang nagdurusa—nakakaranas ng kakulangan ng mga gamot sa mga botika, tumataas ang presyo ng mga bilihin, at nasa kritikal na kalagayan ang sistemang pangkalusugan.

Inaasahang magiging mabilis at matagumpay ang digmaan sa Ukraine, ngunit sa halip, unti-unti nitong sinisira ang normal na pamumuhay ng mga tao sa loob ng bansa.

Tumatakbo sa dalawang direksyon ang ekonomiya ng Russia ngayon: isang makinaryang militar na todo ang takbo, at isang sibilyang sektor na unti-unting bumabagsak, na makikita rin sa mga naunang ulat tungkol sa inflation, mga parusa, at lumalalang sitwasyon sa loob ng bansa.

Mas malaki na ngayon ang ginagastos sa depensa kaysa sa pinagsamang budget para sa edukasyon, kalusugan, at serbisyong panlipunan.

Isang babae ang dumaraan sa harap ng isang opisina ng money exchange sa Moscow noong Marso 19, 2026. [Igor Ivanko/AFP]
Isang babae ang dumaraan sa harap ng isang opisina ng money exchange sa Moscow noong Marso 19, 2026. [Igor Ivanko/AFP]

Tumitinding pasanin sa ekonomiya

Nabawasan na ng two-thirds ang National Wealth Fund, na dating nagsisilbing proteksyon para sa mga pension at mga krisis mula noong 2022.

Nagdulot ng pagtaas ng buwis at pagtitipid sa gastusin, na higit na nakaapekto sa mga pamilya, ang mataas na kakulangan sa budget noong unang bahagi ng 2025.

Malubha ang kakulangan sa manggagawa, at tinataya ng gobyerno na aabot sa 2.4 milyon ang kakulangan pagsapit ng 2030.

Marami sa mga kabataang lalaki na dating nasa pabrika at ospital ang lumilipat sa militar dahil sa mga alok na bonus, kaya't napipilitang magtaas ng sahod ang sibilyang sektor at nagpapalala sa inflation.

Iniulat ng gobyerno na 9.5 porsiyento ang inflation noong 2024, ngunit para sa maraming Russian, pakiramdam nila, umabot ito sa halos 16 porsiyento.

Napag-iiwanan ng pagtaas ng presyo ng mga pangunahing bilihin tulad ng mantikilya, itlog, at mga imported na produkto ang mga pension at sahod ng mga empleyado ng gobyerno.

Mahigit 1.5 milyong manggagawa ang nawala dahil sa pag-alis ng bansa, pagkamatay, o pinsala, habang 81% lamang ang kakayahang tumakbo ng mga pabrika.

Dahil kakaunti na lamang ang mga migranteng manggagawa mula sa Gitnang Asya, kumukuha na ngayon ang mga negosyo ng mga manggagawa mula sa India at Sri Lanka.

Pinabibigat pa ng mga nagbabalik na sundalo ang isang sistemang panlipunan na kulang sa doktor, therapist, at trabaho.

Lalong lumalala ang krisis sa kalusugan

Pinakanararamdaman ang hirap sa mga ospital at botika.

Dahil sa mga parusa at paglipat ng pondo, nagdulot ito ng matagalang kakulangan ng insulin, gamot sa kanser, at iba pang mahahalagang gamot.

Noong 2023 lamang, binawasan ng 65 bilyong ruble ang pondo ng pamahalaan para sa mga inaangkat na gamot at inilaan ito sa digmaan.

Pagsapit ng huling bahagi ng 2025, maraming botika sa iba’t ibang rehiyon ang nag-ulat na naubusan ng gamot, at tumaas ng 19 porsiyento ang reklamo ng mga pasyente kumpara sa nakaraang taon.

Pumipila nang matagal o bumibiyahe ng daan-daang kilometro ang mga may diabetes at kanser, ngunit sasabihan lamang na wala nang stock.

Umaalis ang mga doktor at nurse para sa mas mataas na sahod sa militar o nangingibang bansa, habang hindi nadadagdagan ang pondo ng serbisyong pampubliko at inaakit ng militar ang mga manggagawa sa pamamagitan ng 30–60 porsiyentong dagdag-sahod.

Halos triple ang benta ng antidepressant mula 2019 hanggang 2025, na umabot sa 22 milyong package noong nakaraang taon.

Iniuugnay ng eksperto sa Russia na si Stanislav Stanskikh ang pagtaas sa mga kakulangan sa "mas malawak na problema sa ekonomiya at lipunan" dulot ng digmaan.

Ayon naman sa OSW Centre for Eastern Studies, may “malubhang krisis” sa mga serbisyong pampubliko dahil sa kakulangan sa pondo at pag-alis ng mga manggagawa.

Lalong lumalala ang krisis sa kalusugan dahil sa lumalalim na ugnayan ng Moscow at Tehran.

Bawat ruble na ginagastos sa pakikipag-alyansa sa Iran o sa pagbabago ng supply chain ay ruble na hindi napupunta sa mga ospital at botika sa Russia.

Lalong nagpahirap sa pag-angkat ng mga produktong pansibilyan, kabilang ang mahahalagang sangkap para sa gamot, ang mas malakas na ruble at mga panganib ng pandaigdigang pagbagsak ng ekonomiya.

Nagbabala ang mga political analyst ng Carnegie Endowment at Atlantic Council na ang ganitong pagpili sa pagitan ng militar at serbisyong panlipunan o "guns-versus-butter" ay hindi napapanatili.

Lumiliit na ang ekonomiya para sa sibilyan.

Binabayaran ng mga pamilyang Russian na naghihintay sa gamot na hindi dumarating, ang mga pakikipagsapalaran ni Putin sa labas ng bansa.

Hindi nasusukat sa mapa ng labanan ang tunay na halaga nito kundi sa walang laman na kabinet ng gamot, pagod na mga doktor, at isang henerasyon ng kabataang lalaki na namatay, may kapansanan, o umalis na sa bansa.

Habang ipinagdiriwang ng propaganda ng Kremlin ang mga alyansa sa ibang bansa, nakararanas ng mas malamig na taglamig, mas mahahabang pila, at mas maikling buhay ang karaniwang Russian.

Ang digmaan na dapat sana’y nagpapalakas sa Russia ay unti-unting nagpapahina sa bansa mula sa loob—isa-isang reseta, isa-isang pension, at isa-isang kama sa ospital.

Gusto mo ba ang artikulong ito?