Ang totoong nangyayari sa Red Sea

Ayon sa Global Watch | 2026-01-13

Mula noong Nobyembre 2023, nagsagawa ang kilusang Houthi sa Yemen ng isang kampanyang pandagat upang manggipit sa Red Sea, na patuloy na tinatarget ang mga barkong pangkalakalan sa isa sa pinakamahalagang daluyan ng kalakalan sa mundo.

Bagama’t madalas ilarawan ang mga pag-atakeng ito bilang ideolohikal o simboliko, ang operasyonal na lohika ng mga ito ay maingat na pinagplanuhan. Pinadadaloy ng Red Sea ang humigit-kumulang 12-15% ng pandaigdigang kalakalan, kabilang ang mahahalagang suplay ng enerhiya at trapiko ng mga kargamento na nag-uugnay sa Asya at Europa.

Kahit ang maliit na pagkagambala sa rutang ito ay maaaring magsanhi ng pagtaas ng gastos sa insurance, ipilit ang pagbabago ng ruta, at mapabagal ang mga supply chain.

Hindi kailangang tuluyang isara ng mga Houthi ang Red Sea upang makamit ang kanilang mga layunin; sapat nang gawing hindi maaasahan ang daloy nito. At iyan mismo ang kanilang nagagawa.

Panggigipit nang hindi nakikialam

Sa kabila ng mga nakababahalang naratibo, hindi ito ang simula ng mas malawakang tunggalian sa Gitnang Silangan. Walang kapangyarihan sa rehiyon ang makikinabang sa paglala ng sitwasyon.

Ang mga aksyon ng mga Houthi ay naaayon sa interes ng Iran, na matagal nang umaasa sa panggigipit sa pamamagitan ng mga kinatawan kaysa sa direktang labanan. Sa ganitong paraan, nakakaimpluwensya ang Iran nang hindi direktang nakikialam, habang kontrolado at maipagkakaila ang paglala ng sitwasyon.

Ang mga pag-atake mismo ay sinadyang limitahan, iniiwasan ang matagalang labanan sa dagat, pagsakop ng teritoryo, o digmaan sa pagitan ng mga bansa. Ipinakikita ng estratehiyang ito ang panggigipit nang hindi direktang nakikialam, isang pangunahing katangian ng mga proxy na operasyon na idinisenyo upang magdulot ng kaguluhan nang hindi nagpapasimula ng malawakang paghihiganti.

Ang tugon ng pandaigdigang komunidad ay naging maingat, na nakatuon sa mga depensibong hakbang tulad ng pag-escort sa mga barko, pagharang sa mga banta, at koordinasyon ng impormasyon. Layunin nito na maprotektahan ang kalayaan sa paglalayag habang iniiwasang gumawa ng mga hakbang na maaaring magpalala ng tunggalian.

Ang ganitong pag-iingat ay hindi tanda ng kahinaan kundi isang maingat na hakbang upang pigilan ang naratibo ng mga umaatake. Ang labis na reaksyon ay magpapalakas sa impresyon ng kaguluhan sa Red Sea, samantalang ang maingat na mga hakbang ay sumasalungat sa pahayag na iyon at nagpapanatili ng katatagan.

Ang sikolohikal na aspeto ng kampanyang ito ay kasinghalaga ng mga pisikal na pag-atake.

Bawat naharang na drone, barkong muntik nang tamaan, o barkong napilitang magbago ng ruta ay mabilis na kumakalat sa social media at sa mga balita, na kadalasan ay nawawalan ng konteksto. Lumilikha ito ng impresyon ng kaguluhan na higit sa totoong nangyayari sa dagat.

Ang ganitong pagpapalakas ay sinasadya, na ang layunin ay makuha ang atensyon, hindi ang teritoryo. Kapag binabago ng mga shipping company ang kanilang mga ruta at tumutugon ang mga merkado, matagumpay ang estratehiya kahit walang barkong lumubog.

Walang katiyakan

Sa hinaharap, malamang na mananatiling magulo ang daloy sa Red Sea, ngunit hindi ito tuluyang isasara.

Magpapatuloy ang mga pag-atake na naglalayong magpataas ng gastos nang hindi nag-uudyok ng malawakang paghihiganti. Mananatiling nakatuon ang mga internasyonal na puwersa sa pagpigil at pagkontrol, sa halip na sa paglala ng sitwasyon. Ang tunay na panganib ay hindi nasa biglaang digmaan kundi sa matagal na kawalang-katiyakan, na maaaring unti-unting magpayanig sa pandaigdigang kalakalan at merkado ng enerhiya.

Ang krisis sa Red Sea ay hindi tungkol sa pagsiklab ng isang panrehiyong tunggalian.

Isa itong sinadyang kampanya ng mga Houthi, na sinusuportahan ng Iran, upang samantalahin ang mga kahinaan ng pinakamasiselang punto ng pandaigdigang sistema sa kalakalan, enerhiya, at persepsyon.

Ang estratehiyang ito, bagama’t pinag-isipan at kalkulado, ay lubhang nakapagpapayanig, sinisira ang mga pandaigdigang pamantayan at ginagawang sandata ang kawalang-katiyakan upang magdulot ng kaguluhang pampulitika at pang-ekonomiya.

Sa halip na maging hindi gaanong nakababahala, ipinapakita nito ang mapanganib na kahandaan ng mga sangkot na manipulahin ang pandaigdigang katatagan para sa kanilang sariling pakinabang, kapalit ng kapakanan ng milyun-milyong umaasa sa ligtas na daloy ng kalakalan at enerhiya.