Mga Umuusbong na Krisis
Pakikipagkamay ng robot na nagkukubli ng hirap
Ang mga makinis na humanoid robot ay nangangakong magdadala ng pag-unlad, ngunit ang mabilis na pag-usbong ng AI automation ay maaaring magdulot ng pagkawala ng maraming trabaho, paglaki ng agwat ng hindi pagkakapantay-pantay, at pagpapabaya sa mga manggagawang walang sapat na proteksiyon o tulong mula sa gobyerno.
![Sa Barcelona, Spain, noong Marso 2, 2026, ipinakita ng HONOR ang una nitong humanoid robot sa isang live demonstration sa kanilang exhibition stand sa Mobile World Congress (MWC). [Charlie Pérez/NurPhoto/AFP]](/gc7/images/2026/03/09/54894-afp__20260303__martinez-honorunv260302_npikj__v1__highres__mobileworldcongress2026br-370_237.webp)
Ayon sa Global Watch |
Ang pagbebenta ng hinaharap na may sistemang gumagana nang kusa ay kasingkinis at walang banta gaya ng mga makinang nakatakdang maghatid nito. Ang mga humanoid robot — na sadyang idinisenyong magmukhang pamilyar — ang naging pangunahing tampok ng bagong panahong ito.
Nagbibigay sila ng nakaaaliw na kwento: pag-unlad na maaari mong kamayan.
Kapag may pangamba tungkol sa pagkawala ng trabaho o malawak na pagbabago, madalas ang tugon ay ganito: magkakaroon ng mga bagong trabaho, muling sasanayin ang mga manggagawa, at magiging maayos ang paglipat tungo sa bagong sistema.
Dapat suriing mabuti ang kumpiyansang iyon.
![Isang litratong kuha noong Marso 2, 2026, sa Barcelona na nagpapakita ng robot ng Honor sa pagpapasinaya ng Mobile World Congress (MWC).[Manaure Quintero/AFP]](/gc7/images/2026/03/09/54895-afp__20260302__99jk9dr__v3__highres__spaintelecominternetaieconomymwc-370_237.webp)
Ang robotics at AI ay hindi lamang basta simpleng upgrade -- sobrang bilis ng pag-usad nila na kayang baguhin ang buong industriya bago pa makasabay ang mga manggagawa, institusyon, at tulong mula sa gobyerno.
Hindi tulad ng mga nakaraang pagbabago sa teknolohiya na umuusad nang dahan-dahan at hindi pantay sa loob ng ilang dekada, ang automation ngayon ay direktang tumatama sa mga pangunahing gawain ng karaniwang trabaho.
Ang pagbabayad sa tindahan, pagsasaayos ng bodega, serbisyo sa kostumer, at pagpasok ng datos: hindi ito mga espesyal na gawain. Bahagi ito ng pang-araw-araw na takbo ng modernong ekonomiya.
Kapag nawala ang mga trabahong ito, ang “adaptation” ay hindi lamang basta pag-aaral ng bagong kasanayan o teknolohiya. Maaari itong mangahulugan ng pagkawala ng tanging kabuhayan ng isang tao.
Halimbawa, sabi ng McKinsey & Company, isang pandaigdigang management company, maaaring kailanganin ng mga 800 milyong manggagawa na magpalit ng mga trabaho pagsapit ng 2030.
Responsibilidad sa pagpopondo ng transisyon
Dito mahalaga ang realidad tungkol sa edad ng mga manggagawa. Maraming manggagawang Baby Boomer at Gen X ang nananatili sa trabaho dahil kailangan nilang kumita.
Ang ganitong mga hamon ay nararanasan din sa mga ekonomiyang may tumatandang manggagawa, kung saan ang mga taong nasa edad na pwedeng magtrabaho ay mabilis na nababawasan, na nagdudulot ng pagtaas ng mga gastos sa paggawa at nagiging hadlang sa mga bagong teknolohiya na kailangan para sa high-tech na transisyon.
Ang seguridad sa pagreretiro ngayon ay hindi na nakasalalay sa tradisyonal na pensiyon kundi sa mga ipon o planong nakabatay sa sariling kontribusyon, kaya maraming pamilya ang kulang ang kakayahan sa pagharap sa mga biglaang pagbabago.
Ang mga manggagawang ito ay hindi lumaki sa panahon ng digital na teknolohiya. Kahit gumagamit sila ng makabagong sistema, maaaring kulang sila sa oras o kakayahang umangkop para magbago at makasabay.
Madaling sabihin na puwedeng muling sanayin ang mga tao. Ngunit sa totoong buhay, mahirap para sa isang 60-taong-gulang na manggagawa sa retail na bigla siyang maging teknikal na propesyonal matapos lamang ang ilang maiikling kurso.
Para sa marami, isa lamang itong slogan, hindi isang tunay na plano.
Nagpahayag ng pag-aalinlangan ang mga eksperto tungkol sa muling pagsasanay, lalo na para sa mga mas matatandang manggagawa na nahihirapang umangkop sa mga trabahong naapektuhan ng AI dahil sa edad, ayon kay Julian Jacobs sa isang komentaryong inilathala ng Brookings noong Mayo 2025.
Ang tanong na kasunod nito ang bihirang sagutin ng mga tagapagtanggol ng ganitong argumento: sino ang magpopondo sa transisyon?
Ang malawakang muling pagsasanay ng mga manggagawa ay mahal, hindi tiyak, at mabagal.
Kailangan dito ng sapat na kapasidad sa pagsasanay, suporta sa kita, aktibong pakikilahok ng mga tagapag-empleyo, at isang merkado ng paggawa na may tunay na pangangailangan sa dulo ng proseso.
May ilang kumpanya na gagastos sa pagsasanay, lalo na sa mga trabahong mataas ang halaga.
Ngunit ang pagpopondo nang malaki ng pribadong sektor upang baguhin ang trabaho ng mga matatanda at mahihinang manggagawa ay isang sugal, at hindi isang estratehiya.
Ang panukat ng epekto sa tao
Madaling iwaksi ang mga epekto ng automation sa tao dahil hindi ito maayos na naisasama sa mga panukat na parang balance sheet.
Ngunit ang debateng ito ay hindi dapat nakatuon lamang sa mataas na output at sa mga kita ng mga may-ari ng kumpanya.
Kailangang isama rito ang manggagawa sa bodega na may matagal nang sakit, ang kahera na tumutustos sa pamilya, at ang tagapaglinis na may kapansanan na nakakatagpo ng dignidad sa kanyang araw-araw na trabaho.
Kapag mas mabilis mawala ang trabaho kaysa sa tulong na natatanggap, malinaw ang magiging epekto: mahabang panahong walang trabaho, hindi matatag na mga trabaho, mas mabigat na pasanin sa mga pampublikong serbisyo, at, ang pinakamalala, mawalan ng tirahan.
Hindi ibig sabihin nito na masama ang robotics o AI.
Sa tamang konteksto, nakaliligtas sila ng buhay at nakababawas ng panganib -- tulad ng mga drone na naghahanap ng mga nakaligtas, mga robot na nagsusuri ng mapanganib na imprastruktura, at mga makinang tumutulong sa pangangalaga sa matatanda at nagpapagaan sa trabaho ng mga caregiver.
Ang problema ay nasa lawak at mga insentibo: hindi dapat takpan ng mga tagumpay ang panganib na dulot ng pagpapalit ng mga makina at sistema sa mga karaniwang gawain na pinagkukunan ng kabuhayan ng milyun-milyong tao.