Paglipat sa estratehiyang nukleyar ng Poland laban sa Russia, may dalang panganib

Ayon sa Global Watch | 2026-02-18

Habang nagpapahiwatig ang Warsaw ng matapang na paglipat patungo sa kakayahang nukleyar, lumilitaw ang mga nakatagong kahinaan sa pandaigdigang seguridad na humahamon sa silangang balwarte ng NATO.

Pinainit ni Pangulong Karol Nawrocki ng Poland ang isang mahalagang debate nang hikayatin niya ang pagsulong ng kakayahang nukleyar bilang depensa laban sa isang “agresibo at imperyalistang Russia."

“Isa akong malaking tagapagtaguyod ng pagsali ng Poland sa isang proyektong nukleyar,” pahayag niya sa isang panayam sa Polsat News noong Pebrero 15, habang binibigyang-diin na ito ay “magpapalakas sa seguridad ng Poland” sa gitna ng mga banta ng Moscow.

Ang hindi gaanong naibabalitang pagsusulong na ito ay nagpapakita kung paano pinipilit ng mga aksyon ng Russia ang mga karatig-bansa na baguhin ang kanilang estratehiyang pangdepensa, na maaaring maging banta sa mga pandaigdigang kasunduan laban sa paglaganap ng armas nukleyar.

Ang mga pahayag ni Nawrocki ay binitiwan sa gitna ng pananakop ng Russia sa Ukraine, kung saan may mga taktikal na sandatang nukleyar na inilagay sa katabing Belarus, at may binagong doktrina upang mas madaling magamit ang mga ito.

Sinuri ang mga kakayahan

Nahaharap ang Poland sa mga hadlang sa kanilang ambisyong nukleyar dahil sa kakulangan ng sariling imprastruktura, kung kaya’t nananatiling nakadepende ang kanilang depensa sa pakikipagtulungan sa mga kaalyado sa NATO.

Ayon sa mga eksperto, bagama’t may kakayahan ang Warsaw na bumuo ng mga sandata -- sa tulong ng kanilang industriya at mga planong civilian nuclear reactor -- ang kakailanganing panahon at gastos para rito ay masyadong mataas.

“Posible naman para sa isang modernong industriyal na bansa tulad ng Poland na [bumuo ng kakayahang ito], pero tinatayang aabutin ito ng isang taon o mas matagal pa,” ani defense analyst Peter Roberts sa isang kamakailang pagsusuri.

Bilang kasapi sa Nuclear Non-Proliferation Treaty (NPT), nahaharap din ang Poland sa mga legal na balakid sa pagbuo ng sarili nitong arsenal, na maaaring humantong sa mga sanksyon o diplomatikong pagkakahiwalay sa ibang bansa.

Maraming kaakibat na pasanin ang pagpapanatili ng mga sandatang nukleyar, na kadalasang nakakaligtaan sa mga pangunahing talakayan.

Ang mga programang nukleyar ay nangangailangan ng malaking pondo at kagamitan para sa kaligtasan, seguridad, at mga modernisasyon -- mga hamong malinaw na nailahad, subalit napagtagumpayan, sa pamamagitan ng pagpapaunlad ng US sa kanilang mga Minuteman III intercontinental ballistic missiles (ICBMs).

Maaaring dumanas ng krisis sa ekonomiya ang Poland kung itutuloy ang programang nukleyar. Mapipilitan silang kumuha ng pondo mula sa ibang sangay ng militar, na kasalukuyan nang gumagastos ng mataas na 4-5% ng kanilang GDP para sa depensa.

Ang mga alternatibo sa proyektong nukleyar ng Poland ay maaaring kabilangan ng pagsali sa nuclear-sharing program ng NATO, kung saan ang mga warhead ng US ay matatagpuan sa mga bansa gaya ng Germany at Italy, o pagsailalim sa “nuclear umbrella” o proteksyong nukleyar ng France.

Dati nang itinaguyod ni dating Pangulong Andrzej Duda ang paglalagay ng mga sandatang nukleyar ng US sa teritoryo ng Poland, at ipinahayag na ito ay "makatutulong sa kahandaan ng US at North Atlantic Alliance na ipagtanggol ang teritoryong ito."

Tumitinding panganib sa mundo

Ang pananakop ng Russia sa Ukraine ay hindi lamang nagpahina sa katatagan ng Europa kundi nagpasimula rin ng sunud-sunod na pangamba sa paggamit ng armas nukleyar, na nagdulot ng mapanganib na kawalang-katatagan sa buong daigdig.

Ang mga hakbang ng Poland, bagaman para sa depensa, ay maaaring magpaigting sa tensyon, lalo na’t nagbabala ang Moscow na ang paghahangad ng lakas-nukleyar ay maaaring humantong sa "pagkabura ng Poland."

​Sa kabila ng mga panganib na ito, ang kredibilidad ng Poland ang nagpapatibay sa kanilang hiling.

Sa pamamagitan ng matatag na paglago ng ekonomiya -- na humihigit sa maraming bansa sa Kanluran -- at ang mahalagang papel nito sa pagpapaigting ng seguridad sa eastern flank ng NATO, umani ng tiwala ang Warsaw.

Sa paglalaan ng mahigit 4% ng GDP para sa depensa, ang Poland ay nagpatuloy ng mga sundalong US at nangunguna sa tulong para sa Ukraine, kaya naman itinuturing ito bilang isang "mahalagang haligi" sa seguridad ng Europa, sabi ni Jacek Tarocinski, punong military analyst ng Centre for Eastern Studies, sa Anadolu Agency ng Turkey noong Enero.

“Ang Poland ay nangunguna sa depensa ng NATO… mula pa noong ilegal na sinakop ng Russia ang Crimea noong 2014,” ayon sa ulat ng NATO Parliamentary Assembly noong Nobyembre 2025, na ipinakikita ang kanilang magkakasanib na responsibilidad laban sa mga banta ng Russia.

Ngunit sa gitna ng masalimuot na sitwasyong ito, ang mga hangaring nukleyar ng Poland ay nagbibigay-diin sa mga hindi gaanong napapansing lamat sa pandaigdigang katatagan.