Pandaigdigang Isyu

Matinding babala ng Doomsday Clock para sa sangkatauhan

Umusad ang orasan sa pinakamalapit nitong posisyon sa teoretikal na punto ng ganap na pagkalipol, habang umabot sa hindi pa naranasang antas ang mga panganib ng pandaigdigang kapahamakan.

Isang pormasyon ng mga nuclear missile ang lumahok sa parada ng militar sa Beijing, kabisera ng Tsina, noong Setyembre 3, 2025. [Zhang Cheng/XINHUA/Xinhua via AFP]
Isang pormasyon ng mga nuclear missile ang lumahok sa parada ng militar sa Beijing, kabisera ng Tsina, noong Setyembre 3, 2025. [Zhang Cheng/XINHUA/Xinhua via AFP]

Ayon sa Global Watch |

Noong Enero 27, 2026, inilapit ng Bulletin of the Atomic Scientists ang Doomsday Clock sa 85 segundo bago maghatinggabi, ang pinakamalapit na narating nito sa teoretikal na punto ng ganap na pagkalipol.

Ang simbolikong orasan na ito, na nilikha noong 1947 upang magbabala sa sangkatauhan tungkol sa mga umiiral na banta, ay nagsisilbi ngayon bilang matinding paalala ng lumalalang panganib na dulot ng mga sandatang nukleyar, artificial intelligence, pagbabago ng klima, at pandaigdigang kawalang-katatagan.

Ang desisyong ilapit ang orasan sa hatinggabi ay sumasalamin sa isang taon ng tumitinding banta. Mula sa nagpapatuloy na digmaan ng Russia sa Ukraine, sa pagpapalawak ng nukleyar ng Tsina, hanggang sa pagtaas ng tensyon sa Asya, umabot na sa hindi pa nararating na antas ang panganib ng pandaigdigang kapahamakan.

Ipinakita rin ng mga siyentipiko ang hindi kontroladong integrasyon ng artificial intelligence (AI) sa mga sistemang militar, ang papel nito sa pagpapalaganap ng maling impormasyon, at ang potensyal nitong magamit nang hindi tama sa paglikha ng biyolohikal na banta.

Mas malapit sa kapahamakan

Binigyang-diin sa anunsyo ng Bulletin ang napakataas na panganib ng digmaang nukleyar na nagsisilbing banta sa kaligtasan ng sangkatauhan.

Ang matagal nang umiiral na mga diplomatikong balangkas na nilikha upang pigilan ang paglaganap ng nukleyar ay nahaharap sa matinding hamon o pagbagsak, habang ang mga makapangyarihang bansa ay nagpapatuloy sa agresibo at makabayang hakbang.

Ang pananakop ng Russia sa Ukraine, na ngayon ay pumapasok sa ikaapat na taon, ay naging pangunahing sanhi ng pagtindi ng usapin tungkol sa nukleyar. Kabilang sa mga sandatang ipinadala ng Russia ang nuclear-capable hypersonic Oreshnik missile, na kamakailan ay inilagay sa Belarus upang palakasin ang kakayahan ng Moscow na atakihin ang mga target sa buong Europa. Ang hakbang na ito, kasabay ng pahayag ng Russia tungkol sa kahandaan sa nukleyar at ng kanilang desperasyon, ay nagpalala ng pangamba.

Nagiging malaking alalahanin din ang mga ambisyong nukleyar ng Tsina. Bagaman walang bansa ang nagsagawa ng eksplosibong pagsubok nukleyar sa mahigit 25 taon, ang pagpapalawak ng Tsina sa arsenal nito ay nagbubunsod ng mga tanong kung maaari bang muling ipagpatuloy ang ganitong uri ng pagsubok.

Nanatiling tensyonado ang Korean Peninsula, habang patuloy na nagdudulot ng banta ang kakayahang nukleyar ng North Korea, at ang mga sagupaan sa border ng India at Pakistan ay nagdaragdag ng panibagong antas ng kawalang-katatagan sa pandaigdigang kalagayan ng nukleyar.

Samantala, umusbong ang AI bilang isang bagong at mapanganib na larangan sa pandaigdigang seguridad.

Nagbabala ang mga siyentipiko laban sa hindi kontroladong integrasyon ng AI sa mga sistemang militar, na maaaring humantong sa mga mapaminsalang kahihinatnan. Nakababahala ang kakayahan ng AI na makatulong sa paglikha ng mga biyolohikal na banta at sa pandaigdigang pagpapalaganap ng maling impormasyon.

Inilarawan ni Maria Ressa, tumanggap ng Nobel Peace Prize noong 2021, ang kasalukuyang kalagayan ng impormasyon bilang isang “Armageddon,” na dulot ng teknolohiyang nagpapalaganap ng mga kasinungalingan nang mas mabilis kaysa sa mga katotohanan.

“Nabubuhay tayo sa isang Armageddon ng impormasyon na dulot ng teknolohiyang namumuno sa ating mga buhay, mula sa social media hanggang sa generative AI,” ani Ressa sa isang anunsyo para sa Bulletin.

Ang maling paggamit ng AI sa mga sistemang militar at impormasyon ay nagpapahina sa tiwala, nagdudulot ng kawalang-katatagan sa mga lipunan, at nagpapataas ng posibilidad ng tunggalian. Kung walang wastong regulasyon at pangangasiwa, maaaring mauwi ang AI sa pagkawasak sa halip na sa pag-unlad.

Retorika sa nukleyar

Ang pag-usad ng Doomsday Clock ay hindi lamang sumasalamin sa mga panganib na dulot ng teknolohiya at heopolitika -- ito rin ay isang pagkondena sa pandaigdigang pamumuno.

Ayon sa mga siyentipiko, may umiiral na “winner-takes-all” na kompetisyon ng mga makapangyarihang bansa na nagpapahina sa pandaigdigang kooperasyon. Mas inuuna ng Russia, Tsina, at iba pang makapangyarihang bansa ang pagpapakitang-lakas sa halip na sama-samang pagsisikap na bawasan ang mga banta sa sangkatauhan.

Dahil sa kabiguan ng mga bansa na magtulungan, nananatiling banta sa mundo ang digmaang nukleyar, panganib mula sa AI, at maling paggamit ng biyoteknolohiya. Ang pagtatalo sa mga kasunduan sa armas at ang malayang pagkalat ng maling impormasyon ay malinaw na palatandaan ng isang pandaigdigang sistema na hindi natutugunan ang mga pinakamahalagang suliranin.

Ang pag-usad ng Doomsday Clock sa 85 segundo na lamang bago maghatinggabi ay isang babala para sa sangkatauhan. Ipinapaalala nito na ang mga panganib na ating kinakaharap ay magkakaugnay at nangangailangan ng agarang aksyon.

Mula sa pagbabawas ng mga sandatang nukleyar hanggang sa regulasyon ng AI, ang mga solusyon sa mga suliraning ito ay nangangailangan ng pagtutulungan, pagiging bukas, at mahusay na pamumuno.

Gusto mo ba ang artikulong ito?