Gray-zone na estratehiya ng China, sinusubukan sa Scarborough Shoal

Global Watch | 2026-07-16

Inudyukan ng Pilipinas ang China na ihinto ang paglalagay ng mga istruktura sa Scarborough Shoal matapos alisin ang isang lumulutang na plataporma na nakita sa pinagtatalunang teritoryo, at nagbabala na hindi nito papayagang tayuan ng isang isla ang lugar na ito.

Sinabi ng Beijing na mayroon itong soberanya sa lugar at inilarawan ang aktibidad nito bilang naaayon sa batas.

Mahalagang bigyang-pansin ang hindi pagkakaunawaang ito dahil hindi lamang isa pang bahura ang Scarborough Shoal sa isang mas malawak na maritime corridor kung saanlalong sinusubukan ng China ang mga bukas na daanan ng dagat at ang pagpigil ng rehiyon.

Nasa humigit-kumulang 200 na kilometro mula sa Pilipinas ito at nasa ilalim ng de facto na kontrol ng China mula noong 2012 standoff. Para sa Maynila, nagdudulot ang pinakahuling istruktura ng isang pamilyar na takot: na maaaring maging isang permanenteng foothold ang isang pansamantalang presensya.

Isang palipat-lipat na babala

Madalas na gumagana ang gray-zone na estratehiya ng China sa pamamagitan ng mga aksyon na hindi ganoon kalaki para magsimula ng isang digmaan, ngunit may sapat na katatagan upang baguhin ang realidad.

Akma sa pattern na iyon ang mga pagpatrol ng coast guard, mga aktibidad ng maritime militia, mga insidente ng paggamit ng water-cannon, mga maniobra ng pagharang, mga legal na paghahabol at mga pansamantalang istruktura. Ang bawat galaw ay maaaring ilarawan bilang administratibo, pangdepensa o nakasanayan. Kapag pinagsama-sama, lumilikha ang mga ito ng presyon.

Lalong sensitibo ang Scarborough Shoal dahil sa lokasyon at kasaysayan nito.

Pagkatapos ng standoff noong 2012, pinanatili ng China ang kontrol sa paligid ng shoal kahit na nanalo ang Pilipinas sa isang 2016 arbitration case, kung saan tinanggihan ang malawak na pag-angkin ng Beijing sa South China Sea at hinamon ang inasal ng China sa paligid nito. Hindi kinikilala ng China ang desisyon.

Hindi kailanman nawala ang legal na paghahating iyon. Naging bahagi na ito ng kapaligiran ng pagpapatakbo.

Iniulat ng Reuters na inilarawan ng Philippine Coast Guard ang istruktura bilang isang nagagalaw na plataporma na may mga tao at may isang antenna. Kinumpirma ng satellite imagery ang presensya ng plataporma, at nang kalaunan ay nakita itong lumipat.

Ang kakayahan nitong gumalaw ay mahalaga.

Hindi kailangang maging isang permanenteng base ang isang plataporma para magkaroon ng kahalagahang politikal. Maaari nitong subukan ang mga reaksyon, mangalap ng impormasyon, gawing normal ang presensya at pilitin ang Pilipinas na tumugon. Kung hindi hahamunin ang paglipat, maaari itong lumikha ng puwang para sa susunod.

Naiintindihan ng Maynila ang panganib na iyon.

Nagbabala ang mga opisyal ng Pilipinas laban sa anumang pagtatangka na gawing artipisyal na isla ang shoal, isang alalahaning hinubog ng naunang pagtatayo at militarisasyon ng China sa iba pang bahagi ng South China Sea. Nananatiling halimbawa ng pag-iingat ang Mischief Reef: isang maritime presence na naging imprastruktura, pagkatapos ay isang estratehikong posisyon.

Ang tugon ng China ay hindi na bago.

Tinanggihan ng Beijing ang pagtutol ng Pilipinas, inakusahan ang Maynila ng pambubuyo, at iginiit na lehitimo ang mga aktibidad nito. Nagpataw din ito ng mga parusa kay Philippine Defense Secretary Gilberto Teodoro matapos ang kanyang pagbatikos sa mga kinilos ng China, na nagdagdag ng diplomatikong aspeto sa hidwaang pandagat.

Nahaharap sa panggigipit ang mga alyansa

Isang pagsubok din para sa alyansa ng US at ng Pilipinas ang pagtatalo sa Scarborough, na lumilipat mula sa pagdeklara ng suporta patungo sa mas magagamit na access ng militar, lohistika at mga inihandang pasilidad.

Paulit-ulit na sinabi ng Washington na sakop ng kanilang mutual defense treaty ng Maynila ang mga armadong pagsalakay sa hukbong sandatahan ng Pilipinas, sa mga pampublikong sasakyang pandagat, o sa mga sasakyang panghimpapawid sa South China Sea. Mahalaga ang pagtiyak na iyon, ngunit ang gray-zone na aktibidad ay dinisenyo upang gawing kumplikado ang mga naturang limitasyon.

Ang isang lumulutang na istruktura ay hindi mukhang isang armadong pagsalakay. Ang pagharang ng coast guard ay maaaring magdala ng panganib kahit hindi ng karaniwang digmaan. Maaaring hadlangan ng isang pulutong ng mga sasakyang-dagat ang access habang nag-iiwan ng puwang para sa pagtanggi sa ginagawa nila.

Iyon ang dahilan kung bakit madalas na nakakakuha ang China ng bentahe mula sa kakulangan ng katiyakan.

Samantala, sinusubukan ng Pilipinas na gawing pandaigdigan ang isyu nang hindi nagdudulot ng direktang sagupaan ng militar. Ang mga diplomatikong protesta, pagsisiwalat sa publiko, dokumentasyon ng coast guard at pakikipagtulungan sa mga kaalyado ay lahat bahagi ng pamamaraang iyon.

Napansin ng Asia Maritime Transparency Initiative ng CSIS na nagbigay ng matinding atensyon sa Scarborough Shoal ang mga patrol ng Chinese coast guard noong 2025. Ito'y nagpapahiwatig na ang pinakabagong hindi pagkakaunawaan ay hindi hiwalay na pangyayari. Katugma ito ng mas malawak na pagsisikap na panatiliin ng China ang panggigipit nito sa paligid ng mga pangunahing anyong-tubig at lupa sa dagat.

Para sa Southeast Asia, ang nakataya rito ay hindi lamang isang shoal.

Kung unti-unting mapahihigpit ng China ang kontrol nito sa mga pinagtatalunang bahagi ng karagatan nang walang matinding kapalit, gagawa ng mga konklusyon ang ibang nag-aangkin. May dahilan ang Vietnam, Malaysia, Brunei at Indonesia para panoorin kung paano haharapin ng Maynila, Beijing at Washington ang usapin.

Ang panganib dito ay hindi lamang nasa paghaharap, kundi ang unti-unting normalisasyon.

Lilitaw ang isang istruktura. Dadami ang patrol. Kikitid ang mga daan. Tatambak ang mga legal na protesta. Lilipas ang mga buwan o taon, hanggang mas mahirap nang ibalik sa dati ang sitwasyon.

Iyan ang buod ng estratehiyang gray-zone.

Hindi ito nangangailangan ng mapagpasyang labanan. Umaasa ito sa tiyaga, heograpiya at politikal na pag-aalinlangan.

Samakatuwid, ang Scarborough Shoal ay isang maliit na lugar na may malaking kahulugan. Sinusuri nito kung makakasabay sa presyon na dumarating nang paunti-unti ang pandaigdigang batas, mga pangako ng alyansa at ang diplomasya sa rehiyon.

Maaaring mag-iba ng puwesto ang plataporma, pero pareho pa rin ang estratehiya sa likod nito.