Mga Istratehikong Usapin
Paglawak ng kasunduang depensa nagpapatibay sa alyansang U.S.-Pilipinas
Ang pagpapalawak ng matagal nang kasunduan ay ginagawang magagamit na kapasidad militar ang wika ng tratado -- at pinapataas ang estratehikong gastos ng pamimilit sa South China Sea.
Ayon sa Global Watch |
Hindi na lang simpleng teknikal na update sa lumang sistema ng alyansa ang pagpapalawak ng mga site sa ilalim ng Enhanced Defense Cooperation Agreement (EDCA) -- nagiging matibay na sandigan na ito ng muling pinalakas na ugnayang panseguridad ng Estados Unidos at Pilipinas.
Sa praktikal na pananaw, bumubuo ang EDCA ng network ng akses, lohistika, at imprastruktura na nagpapabilis ng pagtugon, nagpapahusay ng koordinasyon, at nagpapalakas sa kredibilidad ng pagpigil sa kalaban.
Mahalaga ito dahil hindi na paminsan-minsan lang ang panggigipit na kinakaharap ng Pilipinas sa West Philippine Sea, at may mga ulat pa ng mga lihim na kampanya upang pahinain ang Pilipinas.
Tuluy-tuloy at mapilit ito, at kaugnay ng mas malawak na tunggalian sa akses ng militar, matibay na paninindigang pampulitika, at kaayusang panrehiyon, kung saan sabay ding bumubuo ang Maynila ng mas malawak na hanay ng mga kasunduang pangdepensa.
Sa gayong kapaligiran, mahalaga ang heograpiya. Mahalaga ang imprastruktura. At maaaring kasinghalaga ng kakayahang maunang kumilos ang kakayahang umatake.
Hinuhubog ng heograpiya ang pagpigil sa kalaban
Nasa epekto nito sa oras at distansya ang halaga ng EDCA. Binibigyan ng kasunduan ang puwersa ng Estados Unidos ng rotational na akses sa mga napagkasunduang lokasyon sa Pilipinas, habang pinapayagan ang konstruksyon, suportang panglohistika, at paunang pagpoposisyon ng mga kagamitan.
Hindi nito ginagarantiya ang interbensyon sa krisis. Pero binabawasan nito ang mga hadlang na kadalasang nagtatakda kung maisasalin ba ang mga pangako sa kasunduan tungo sa tunay na mga opsyon sa operasyon
Kaya mahalaga ang estratehiyang pagdagdag ng EDCA sites mula lima hanggang siyam.
Ang mga dagdag na lokasyon sa hilagang Luzon at Palawan ay naglalapit ng imprastruktura ng alyansa sa mga pinakasensitibong rutang pandagat ng Pilipinas at sa mas malawak na lugar ng kawalang-tatag sa rehiyon, kabilang ang mga lugar na may kaugnayan sa usapin ng depensa ng Estados Unidos sa Pilipinas at mga hakbang na panlaban ng Tsina.
Hindi lang ito mahalaga sa labanan. Pinabubuti rin nito ang kakayahan sa pagmamatyag, suplay at tuluy-tuloy na operasyon, pagtugon sa makataong pangangailangan, at pagpapakalat ng puwersa. Sa isang pinagtatalunang lugar, mahalaga ang mga tungkuling ito upang manatiling matatag ang depensa kahit may matinding panggigipit.
Praktikal ang lohika sa likod ng EDCA. Hindi lang ito para mag-host ng aktibidad ng U.S., kundi upang tumulong punan ang kakulangan sa kakayahan ng Pilipinas habang sumusuporta sa pangmatagalang modernisasyon ng depensa.
Ayon kay Gregory Poling ng Center for Strategic and International Studies (CSIS), mahalaga ang dalawang layuning ito. Binibigyan nito ang sandatahang lakas ng Pilipinas ng paraan upang maging mas matatag sa paglipas ng panahon, habang binibigyan ang Washington ng akses na kailangan upang gawing mas may kredibilidad ang mga pangako ng alyansa sa malapit na hinaharap.
Maingat itong binalangkas ng mga opisyal ng Pilipinas. Paulit-ulit na sinabi ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. na hindi para sa opensiba ang mga pasilidad militar, kundi para sa depensa ng bansa.
Mahalaga ang pagkakaibang ito sa loob ng bansa, kung saan sensitibo pa rin ang usapin ng soberanya. Pinatitibay din nito ang mensahe para sa ibang bansa: mga base ito ng Pilipinas, na pagmamay-ari ng Pilipinas, at ginagamit upang palakasin ang pagpigil sa kalaban, hindi upang pahinain ang soberanya.
Kailangan ng kakayahan ang kredibilidad
Ang pagsubok ngayon ay ang implementasyon. Nitong linggo, sinabi ni Philippine Secretary of National Defense Gilberto Teodoro na limitado pa rin ang paggamit ng Estados Unidos sa ilang EDCA sites dahil sa hindi pa naaayos na usapin sa lupa at karapatan sa paggamit.
Higit pa iyan sa administratibong pagkaantala. Nakadepende ang pagpigil sa kalaban sa kung kaya bang suportahan ng mga site ang operasyon ng runway, imbakan ng gasolina, komunikasyon, pagpapanatili, at mabilis na akses sa oras ng krisis.
Sa madaling salita, hindi sapat ang estratehikong halaga sa papel lamang. Kung ang layunin ng mga site ay pabilisin ang pagtugon at suportahan ang pinagsamang mga operasyon, may kaakibat na estratehikong gastos ang mga pagkaantala.
Gayunpaman, malinaw ang mas malawak na direksyon. Unti-unting isinasama ng Washington at Maynila ang EDCA sa mas malawak na kooperasyong pangdepensa, kabilang ang mga na-update na bilateral na alituntunin, mas malalaking ehersisyong Balikatan, at mas mahigpit na koordinasyong pandagat.
Sa kabuuan, pinalalalim ng mga hakbang na ito ang kakayahang operasyonal ng alyansa at inililipat ito mula sa mga pahayag sa pulitika tungo sa praktikal na kahandaan.
Patuloy na inilalarawan ng mga opisyal ng Estados Unidos ang pangako sa kasunduan bilang “hindi matitinag.” Sa sarili nito, parang karaniwang pahayag lang ito. Pero ang imprastruktura ang nagbibigay dito ng tunay na kahulugan. Kung walang akses, lohistika, at handang pasilidad, mas mahirap ipakita at panatilihin ang kredibilidad ng alyansa.
Hindi punto rito na tinitiyak ng EDCA ang tunggalian, o ginagarantiyahan nito ang tugon ng Estados Unidos sa bawat sitwasyon. Ang punto ay ginagawa nitong mas nagagamit, mas nakikita, kaya mas may kredibilidad ang alyansa.
Sa West Philippine Sea, isang anyo ng kakayahan ang kredibilidad. Ang panig na mas mabilis kumilos, mas napapanatili ang presensya, at mas mahusay makipag-ugnayan sa ilalim ng kagipitan ang may mas matibay na posisyon. Mas malinaw na layunin ng EDCA na tiyaking hindi haharapin ng Pilipinas ang laban na ito nang nag-iisa.