Ransomware gangs, mercs at cartels: Bagong banta sa pandaigdigang seguridad

Ayon kay John Fernando Muñoz | 2026-06-09

Isang mapaminsalang ransomware attack noong Hunyo 3, 2024, laban sa kumpanya ng pathology services na Synnovis sa London ang nagpilit sa pito sa mga pangunahing ospital ng lungsod na kanselahin ang mahigit 800 operasyon at daan-daang appointment sa loob ng isang linggo.

Isang criminal network na kumikilos mula sa lugar na lampas sa saklaw ng anumang iisang hurisdiksyon ang nagpahinto sa bahagi ng pambansang sistemang pangkalusugan ng United Kingdom.

Isa lamang ito sa mga halimbawa ng uri ng mga umuusbong na bagong puwersang nagbabanta sa pandaigdigang seguridad.

Mga non-state actor

Ang kakayahang gumamit ng puwersa, magdulot ng kaguluhan sa mga lipunan, at kontrolin ang malalawak na teritoryo ay hindi na eksklusibong saklaw ng mga bansa o gobyerno.

Kung paanong kayang pahintuin ng mga cybercriminal ang operasyon ng mga ospital, kaya rin ng mga mersenaryong kumpanya na magsagawa ng mga digmaan para sa mga pamahalaang masyadong mahina o masyadong maingat para magpadala ng sarili nilang mga sundalo.

Kayang pamahalaan ng mga transnational gang at criminal organization ang buong komunidad sa malalaking lungsod sa pamamagitan ng pangingikil, karahasan, at pananakot. Naniningil sila ng parang "buwis" mula sa mga negosyo at komunidad na nabigong protektahan ng estado, palatandaan na maraming tao ang nabubuhay sa panahon kung saan ang mga non-state actors ay malayang kumikilos halos kahit saan.

Ang terminong "non-state actors" ay isang malawak na kategoryang sumasaklaw sa iba’t ibang uri ng organisasyon: mga mersenaryong may kaugnayan sa Russia na ipinakalat sa buong Africa, mga ransomware gang na kumikilos mula sa Silangang Europa, mga hacktivist collective na kayang magpakilos ng libu-libong boluntaryo sa pamamagitan lamang ng isang post sa social media, at mga transnational network na nangangalakal ng mga ilegal na droga, armas, migrante, at pera sa iba’t ibang kontinente.

Magkakaiba ang ideolohiya o pamamaraan ng mga grupong ito. Ang pagkakapareho nila ay gumagamit sila ng aktuwal na kapangyarihan na ang pagkilos ay hindi opisyal na awtorisado ng bansa, at madalas ay hindi saklaw ng mga internasyonal na batas na ginawa para ayusin ang ugnayan ng mga bansa.

Sinabi ng Office of the Director of National Intelligence noong Marso sa 2026 Annual Threat Assessment nito na ang cyberspace ay naging pangunahing larangan ng tunggalian, kung saan aktibong pinupuntirya ng parehong mga state actor at non-state actor ang mga mahahalagang imprastraktura.

Ipinapakita rin ng pagsusuring iyon ang mas malawak na pagkakaunawaan ng mga intelligence evaluation at security analyst, na nagsasabing ang paghina ng mga institusyon, pinagtatalunang geopolitics, murang teknolohiya, at pandaigdigang pananalapi ay sama-samang nagpadali para sa mga grupo na gustong magpakita ng kapangyarihan kahit wala silang opisyal na bansa o bandila.

Mula Enero hanggang Setyembre 2025 lamang, nakapagtala ang mga mananaliksik ng halos 4,700 kumpirmadong ransomware incident sa buong mundo, katumbas ng 34 porsiyentong pagtaas kumpara sa kaparehong panahon noong 2024. Kalahati ng mga pag-atakeng iyon ay tumama sa mga sektor ng mahahalagang imprastraktura kabilang ang manufacturing, healthcare, enerhiya, transportasyon, at pananalapi.

Tinataya ng FBI ang rekord na $16.6 bilyon na pagkalugi mula sa cybercrime noong 2024, o 33 porsiyentong pagtaas kumpara sa nakaraang taon.

Ang mga grupong nasa likod ng mga pag-atakeng ito unti-unti nang nagmumukhang mga korporasyon kaysa mga karaniwang sindikato ng krimen. Nag-aalok sila ng mga ransomware-as-a-service platform, kung saan nagbabayad ang mga affiliate upang gumamit ng kanilang malware at system kapalit ng bahagi sa ransom. Mayroon pa silang customer service operation, tumatanggap ng hulugang bayad, at naglalabas ng mga press release kapag napapasok nila ang mga high-profile target.

May 103 aktibong ransomware group na naitala noong 2025, ngunit lima lamang sa mga ito (Qilin, Clop, Akira, Play, at SafePay) ang responsable sa halos isang-kapat ng lahat ng incident, na nagpapakita ng lumalaking propesyonalisasyon at konsolidasyon sa ekonomiya ng cybercrime.

Bukod sa ransomware, mayroon ding isa pang uri ng digital service na kilala bilang mga hack-for-hire firm, na nagbebenta ng mga surveillance tool, kakayahan sa paniniktik, at mga serbisyo para sa pag-abala sa operasyon ng mga pamahalaan, korporasyon, at mga kliyenteng politikal -- sa sinumang may kakayahang magbayad.

Mga armadong bayaran

Makikita rin ang katulad na mga pattern sa aktuwal na larangan ng digmaan. Ang mga Russian, Chinese, at iba pang private military company ay kumikilos na ngayon sa bawat kontinente, ginagampanan ang mga tungkuling dati ay eksklusibo lamang sa mga pamahalaan, kabilang ang pagprotekta sa mga mahahalagang na imprastraktura, pagbibigay ng direktang suporta sa labanan sa mga regular na sundalo, pangangalap ng intelligence, at pagsasanay sa mga recruit ng sektor ng seguridad.

Ang pinakamalinaw at pinakamahalagang halimbawa ay ang Wagner Group at ang kahalili nitong Africa Corps. Ang mga Russian private military company na ito, na kumikilos sa ilalim ng direksyon ng Kremlin, ay ipinakalat upang makipagdigmaan sa Libya, Syria, Ukraine, at sa buong sub-Saharan Africa.

Sa Mali lamang, mahigit 450 sibilyan ang nasawi sa siyam na insidenteng iniuugnay sa Wagner mula 2020 hanggang 2022.

Ginamit ng Moscow ang hindi malinaw na legal na katayuan ng Wagner bilang isang pribadong kumpanya upang itago ang mga pagkatalo at pagkamatay ng mga kontraktor sa labanan, at inilalarawan ang mga kabiguan bilang problema ng Wagner, hindi ng Russia.

Nanatiling aktibo rin ang mga Western private military company, lalo na sa mga tungkulin laban sa terorismo sa buong Africa. Ang pinagkaiba nila ay halos hindi sila direktang nakikilahok sa labanan. Samantala, direktang lumalahok sa mga operasyong militar ang mga Russian at Chinese contractor, at madalas na ang kanilang kabayaran ay nasa anyo ng access sa mga likas na yaman at mining concession sa mga lugar kung nasaan ang operasyon nila.

Ang Criminal State

Ang mga transnational criminal network ay isa sa pinakakumplikadong hamon sa lahat, dahil ang kanilang kapangyarihan ay hindi lamang nakabatay sa pananakot, may aspetong ekonomiko at panlipunan din ito. Ang mga gang tulad ng MS-13 ay naniningil ng tinatawag nilang "la renta": isang sistematikong buwis na ipinapataw sa mga negosyo, operator ng transportasyon, at mga residente sa mga teritoryong kanilang kontrolado.

Ang pangingikil ay hindi lamang pinagkukunan ng kita kundi isa ring paraan para kontrolin ang lipunan -- parang kapalit na sistema ng pamamahala na ipinapataw sa mga komunidad na hindi na naaasikaso o napapabayaan ng gobyerno.

Noong Pebrero 2025, pormal na itinalaga ng U.S. State Department ang sampung criminal organization bilang Foreign Terrorist Organizations, kabilang dito ang anim na Mexican cartel, MS-13, ang Venezuela-linked na Tren de Aragua, at dalawang koalisyon ng gang mula Haiti.

Ipinapakita ng mga pagtatalagang iyon ang malinaw na pagkilala na ang mga grupong ito ay hindi na lamang simpleng problema ng pagpapatupad ng batas. Higit sa lahat, isa na silang problemang geopolitical.

Lahat ng ito ay nagdudulot ng malalim na hamon para sa mga bansa, dahil ang internasyonal na batas ay nakabatay sa paniniwalang ang mga pangunahing kumikilos sa pandaigdigang seguridad ay mga pamahalaan at ang pananagutan ay dumaraan sa mga institusyon ng bansa.

Samantala, sinasamantala ng mga non-state actor ang bawat butas sa sistemang iyon, kumikilos sa iba’t ibang borders, paglipat-lipat ng hurisdiksyon, gumagamit ng mga legal na kumpanya sa isang bansa upang itago ang ilegal na pera sa ibang bansa, at sa ilang kaso ay nakikinabang pa sa lihim na proteksiyon ng mismong mga pamahalaan na hayagang kumokondena sa kanila.