Paglubog ng Hezbollah, pagsilang ng Lebanon

Ayon sa Global Watch | 2026-05-21

Patuloy na umaalingawngaw ang mga bakas ng nakaraang digmaan sa Lebanon, isang bansang matagal nang naiipit sa pagitan ng mga kapangyarihan sa rehiyon, mga pagkakahati-hati sa loob, at ang patuloy na hamon ng mga armadong grupong kumikilos nang lampas sa ganap na kontrol ng pamahalaan.

Gayunman, sa ngayon, nahaharap ang Lebanon sa isang bihirang pagkakataon.

Ang mapaminsalang sigalot sa pagitan ng Hezbollah at Israel ay naging isang mahalagang pagbabago sa sitwasyon, kung saan ang mga panibagong operasyon ng Israel ay patuloy na humuhubog sa seguridad ng Lebanon at naglalagay sa grupong suportado ng Iran sa mas tumitinding panggigipit sa militar at pulitika.

Mula nang nahalal si Pangulong Joseph Aoun noong Enero 2025, matapos ang tigil-putukan, patuloy niyang itinutulak nang maingat ngunit may matatag na determinasyon ang matagal nang natigil na layunin na ibalik sa bansa ang monopolyo at kontrol sa mga armas.

Nagaganap ang pagsisikap na ito sa isang nagbago nang sitwasyon sa rehiyon. Ang patuloy na pressure sa Iran ay naglimita sa kakayahan ng Tehran na pondohan, armasan, at iugnay ang network ng mga kaalyadong grupo nito, habang ang mga linya ng suplay ng Hezbollah ay naapektuhan din ng kaguluhan sa Syria at mas mahigpit na kontrol sa mga rutang tumatawid sa border.

Ang resulta nito ay isang kilusang nananatiling makapangyarihan sa loob ng Lebanon, ngunit nahaharap ngayon sa mas mahigpit na limitasyon sa pananalapi, pulitika, at estratehiya kaysa noong mga naunang yugto ng usapin sa pag-aalis ng armas.

Bilang tugon, kumilos ang pamahalaan ng Lebanon upang ibalik sa ilalim ng kontrol ng bansa ang mga sandatahang kapangyarihan, at inatasan ang pambansang hukbo na bumuo ng plano para isulong ang layuning ito.

Ito ang pinakamahalagang pagsisikap sa loob ng ilang dekada upang muling igiit ang soberanya ng Lebanon, bagama’t nananatiling napakalaki ng hamon. Nanatiling malalim ang pagkakabaon ng Hezbollah sa sistemang pulitikal ng bansa, sa mga lokal na komunidad, at sa mga serbisyong panlipunan nito.

Estratehikong pagkakahiwalay ng Hezbollah

Ang pinagkukunan ng suporta ng grupo sa labas ng bansa ay humina sa isang mahalagang sandali. Ayon sa mga analyst ng Carnegie Endowment for International Peace, lumiit nang husto ang ginagalawan ng Hezbollah, kaya mas naging limitado ito sa heograpiya at pulitika at mas napahiwalay kumpara sa mga naunang pag-uusap tungkol sa pag-aalis ng mga armas ng Lebanon.

Inilarawan ni Pangulong Joseph Aoun ang sandali bilang isang makasaysayang pagkakataon. Hinimok niya ang mga partidong pulitikal na “samantalahin ang makasaysayang pagkakataong ito” at “itulak ang pagiging eksklusibo ng mga armas sa kamay lamang ng hukbo at mga puwersa ng seguridad.”

Sa unang pagkakataon sa kamakailang alaala, tila nagkakaroon ng pagkakaisa ang politikal na establisimyento ng Lebanon at malaking bahagi ng publiko sa iisang panawagan: ang pamahalaan ang dapat maging tanging awtoridad sa mga armas at seguridad.

Ang pulitikal na momentum na ito ay pinatitibay ng kahinaan ng ekonomiya ng Lebanon. Ang rehabilitasyon sa timog at ang mas malawak na pagbangon ng bansa ay lubos na nakasalalay sa tulong mula sa ibang bansa at pamumuhunan mula sa mga bansa sa Gulf, sa gitna ng mas malalawak na panganib sa katatagan ng rehiyon, seguridad sa enerhiya at tiwala ng mga mamumuhunan.

Ang patuloy na suporta para sa Sandatahang Lakas ng Lebanon, kasabay ng mga agarang proyekto sa rehabilitasyon, ay maaaring makatulong na bawasan ang kakayahan ng Hezbollah na ipakita ang sarili bilang isang hindi mapapalitang grupo na tagapagkaloob ng serbisyo sa mga pinababayaang komunidad.

Ngunit hindi darating ang tulong nang walang mga kondisyon. Kailangang malinaw at nasusukat ang progreso, at dapat itong nakaugnay sa kapani-paniwalang mga reporma sa pamamahala kung nais ng Beirut na makuha ang antas ng suportang kailangan para sa pagbangon.

Europa, nananawagan sa pagpipigil

Binabantayan ng mga bansa sa Europa ang mga kaganapan nang may pangamba. Nagpahayag ng suporta ang Germany, Britain, at iba pang mga kaalyadong bansa sa Europa para sa soberanya ng Lebanon, habang nananawagan ng diplomasya, pag-iwas sa paglala ng tensyon, at pagprotekta sa mga pangangailangang makatao.

Binigyang-diin ng mga opisyal ng Germany na mahalaga ang pag-aalis ng armas ng Hezbollah para sa soberanya ng Lebanon, at nangako silang patuloy na susuportahan ang Sandatahang Lakas ng Lebanon, lampas pa sa itinakdang mandato ng mga puwersa ng UN peacekeeping.

Ang suportang iyon ay sumasalamin sa mas malawak na pananaw ng Kanluran na ang pagbangon ng Lebanon ay nakasalalay sa pagpapanumbalik ng awtoridad ng bansa nang hindi nagdudulot ng panibagong sigalot sa loob.

Malayo pa sa katiyakan ang direksiyong tatahakin sa hinaharap. Tinutulan ng Hezbollah ang pressure na alisin nito ang mga armas, at inilalarawan nito ang ganitong mga hakbang na pabor sa interes ng Israel sa halip na sa Lebanon.

Nananatili sa grupo ang impluwensyang pulitikal, mga lokal na network, at kakayahang magmobilisa ng mga tagasuporta. Anumang pagkakamali ng pamahalaan, hukbo, o mga dayuhang kapangyarihan ay maaaring muling magpasiklab ng tensyon at sumira sa marupok na pagkakataong nasa harap ngayon ng bansa.

Gayunman, ang kasalukuyang pagsasama-sama ng humihinang panlabas na suporta, pressure sa ekonomiya, at lumalakas na lokal na momentum ay higit pa sa simpleng retorika. Sa patuloy na pakikilahok ng internasyonal na komunidad, kabilang ang nakatutok na tulong sa seguridad at ekonomiya na nakaugnay sa mga mapapatunayang milestone, may makatotohanang pagkakataon ang Lebanon na makaalpas sa mga pagkakahating namayani noong panahon ng proxy conflict.

Ang mga darating na buwan ang magtatakda kung ang pagkakataong ito ay mauuwi sa pangmatagalang pagbabago. Ang paghina ng mga lumang istruktura ng kapangyarihan ay nagbukas ng pagkakataon para sa diyalogo, reporma, at panibagong pagpapatibay ng pambansang soberanya.

Kung kikilos nang may matibay na pasya ang Lebanon, ang kasalukuyang krisis ay maaaring magbunga ng isang bihirang pagkakataon para sa panibagong pagbangon - isang hinaharap na nakabatay sa mas matatag na mga institusyon ng bansa, mas kaunting panghihimasok ng ibang bansa, at tunay na pambansang pagkakaisa.