Pakistan, paano namagitan sa pansamantalang tigil‑putukan ng Iran at US?

Ayon sa AFP | 2026-04-10

Pakistan ang naging mahalagang tagapamagitan sa Iran at Estados Unidos upang makamit ang pansamantalang tigil-putukan at nag-host ng mga pag-uusap para wakasan ang digmaan sa Gitnang Silangan.

Noong Abril 8, sinabi ni Prime Minister Shehbaz Sharif na nagkasundo ang Estados Unidos at Iran -- kasama ang kanilang mga kaalyado -- sa tigil-putukan "sa lahat ng lugar" matapos mamagitan ang kanyang pamahalaan.

Ayon kay Sharif, ang dalawang linggong tigil-putukan -- na nauna nang inanunsyo ni Trump at ng Tehran -- ay hahantong sa mga pag-uusap sa kabisera ng Pakistan.

"Isa ito sa pinakamalaking tagumpay ng Pakistan sa diplomasya sa mga nakaraang taon," sabi ng eksperto sa Timog Asya na si Michael Kugelman sa isang post sa X.

"Pinatunayan din nito na mali ang maraming nagduda at nagsabing wala itong kakayahan na maisagawa ang ganitong mahirap at mataas ang panganib na gawain."

Ano ang ugnayan ng Pakistan sa Iran?

"Mataas ang kredibilidad ng Pakistan bilang nag-iisang bansa sa rehiyon na may magandang ugnayan sa US at Iran," sabi ng dating ambassador nito sa Tehran na si Asif Durrani.

May border ang Pakistan at Iran na umaabot sa 900 kilometro (560-mile) sa timog-kanluran, at may malalim silang ugnayang pangkasaysayan, pangkultura, at panrelihiyon.

Ang Pakistan ang tahanan ng ikalawang pinakamalaking populasyon ng Shia Muslim sa mundo, kasunod ng Iran.

Ang Iran ang unang bansang kumilala sa Pakistan matapos itong maging malaya noong 1947. Ibinalik naman ng Pakistan ang pagkilala sa Islamic Republic matapos ang rebolusyon noong 1979.

Kumakatawan din ang Pakistan sa ilang diplomatikong interes ng Iran sa Washington, kung saan walang embahada ang Tehran.

Paano naman ang Estados Unidos?

Nakabuo ng personal na ugnayan ang makapangyarihang hepe ng hukbo ng Pakistan na si Field Marshal Asim Munir kay US President Donald Trump.

Noong nakaraang taon, bumisita si Munir sa Washington kasama si Sharif -- nakasuot ng Western business suit at hindi uniporme ng militar -- matapos sumiklab ang tensyon sa pagitan ng Pakistan at India sa hinating Kashmir.

Pinuri ni Sharif ang "matapang at may malinaw na pananaw" na pakikialam ni Trump, habang sinabi naman ni Munir na karapat-dapat ang lider ng US sa Nobel Peace Prize dahil napigilan niya ang paglala ng sigalot ng dalawang magkaratig-bansang may sandatang nuklear.

Tungkol sa Iran, sinabi ni Trump na "mas kilala" ng Pakistan ang bansang ito kaysa sa karamihan.

Matagal nang nakatutulong ang personal na ugnayan sa pagpapalakas ng relasyon ng dalawang bansa, kahit nagbabagu-bago ang kanilang interes at minsan ay nagkakaroon ng tensyon.

Kahit na hindi kasapi sa NATO matapos ang 9/11 "war on terror," hinarap ng Pakistan ang mga paratang ng Estados Unidos na nagtatago ito ng mga militante na umatake sa mga puwersa ng koalisyon sa Afghanistan.

Lalong lumala ang relasyon nang patayin ng mga sundalong Amerikano ang pinuno ng al-Qaeda na si Osama bin Laden sa loob ng Pakistan noong 2011 nang hindi ipinaalam sa Islamabad. Inakusahan din ang Pakistan na posibleng tumulong sa pagtatago sa pugante.

Paano naman ang ibang bansa sa rehiyon?

Nilagdaan ng Pakistan at Saudi Arabia ang isang estratehikong kasunduang pangdepensa noong 2025, na lalo pang nagpatibay sa matagal na nilang ugnayan ngunit naglilimita rin sa maaaring suporta ng Pakistan sa Iran.

Agad kumilos si Sharif at ang kanyang pamahalaan upang mapanatili sa kanilang panig ang Riyadh, at kamakailan ay bumisita ang prime minister para makipagpulong kay Crown Prince Mohammed bin Salman.

May malapit ding ugnayan ang Pakistan sa Beijing, na sinabi ni Trump sa AFP, ay tumulong upang mahikayat ang Iran na sumali sa negosasyon.

Nagdaos ng pagpupulong ang Foreign Minister ng Pakistan na si Ishaq Dar kasama ang kanyang mga katapat mula sa Saudi Arabia, Turkey, at Egypt noong nakaraang buwan upang pag-usapan kung paano pabababain ang tensyon. Pagkatapos nito, lumipad siya patungong Beijing para sa karagdagang pag-uusap.

Ang Tsina, na pinakamalaking partner sa kalakalan ng Iran, ay sumuporta rin sa matagal na nitong kaalyado sa Timog Asya sa panawagan na maglatag ng plano upang wakasan ang labanan sa Gitnang Silangan, at sinabi nitong sinusuportahan nito ang "natatangi at mahalagang papel ng Pakistan sa pagpapagaan ng sitwasyon."

Ano ang pakinabang ng Pakistan?

Makabubuti sa ekonomiya ng Pakistan ang pagiging neutral, na umaasa sa inaangkat na langis at gas na dumadaan sa Strait of Hormuz at gusto nitong umiwas sa mas lumalaking gulo sa kanilang rehiyon.

Kung nagpatuloy ang kaguluhan, mas lalala ang kakulangan sa fuel, tataas ang presyo ng mga bilihin, at mapipilitan ang gobyerno na magpatupad ng mas mahigpit na pagtitipid.

Kung tuluyang matatapos ang digmaan, hindi lang magiging mas matatag ang rehiyon kundi tataas din ang reputasyon ng Pakistan sa mundo. Mahalaga ito lalo na’t may armadong tensyon ito sa karatig-bansang Afghanistan at kamakailan lang ay nakipagpalitan din ito ng mga pag-atake sa India.

Ano ang susunod na papel ng Pakistan?

Sinabi ng punong ministro ng Pakistan na tatanggapin niya ang mga delegasyon mula sa US at Iran sa kabisera simula Abril 10.

Ayon kay Durrani, "mas magiging komportable ang Iran sa Islamabad kaya tinanggap nito ang pamamagitan ng Pakistan." Dagdag pa niya, makatutulong ang Pakistan para maresolba ang mga natitirang hindi pagkakaunawaan ng dalawang panig.

Kung direktang mag-uusap ang US at Iran, "maaaring makatulong ang Pakistan sa pag-ayos ng mga salita o kasunduan kung may hindi sila mapagkasunduan," aniya, at idinagdag na maaari ring gumanap ang mga opisyal ng Pakistan bilang tagapamagitan kung hindi magharap nang personal ang dalawang panig.

Hindi kinikilala ng Pakistan ang Israel na sinabing sinusuportahan nito ang desisyon ni Trump na ihinto ang pambobomba, pero binanggit din nito na hindi saklaw ng dalawang linggong tigil-putukan ang Lebanon, kung saan nagsagawa ito ng operasyon laban sa Hezbollah na suportado ng Iran.

Salungat ito sa naunang pahayag ni Sharif na saklaw ng tigil-putukan ang “lahat ng lugar, kabilang ang Lebanon.”