Pagwasak sa ugnayan sa pagitan ng Tehran at Moscow

Ayon sa Global Watch | 2025-08-08

Ang partnership ng Russia at Iran sa larangan ng missile at nuclear ay hindi lamang binuo batay sa mga kasunduang pang-armas kundi sa malalim na palitang pang-akademiko. Mga siyentipikong sinanay sa Russia ang nagtrabaho sa mga institusyon sa Iran; nagtulungan ang mga pamantasan sa Iran at Russia sa pananaliksik, pagsasanay, at paglilipat ng teknolohiya. Ang marupok na ugnayang ito ay unti-unti nang nagkakawatak-watak.

Mga ugnayang pang-akademiko na itinatag — at nasira

Mula pa sa unang bahagi ng dekada '90, ang mga akademiko at estudyante ng Iran ay sumailalim sa sistematikong pagsasanib sa mga teknikal na unibersidad ng Russia. Sa ilalim ng mga kasunduang Russo-Iranian na may kaugnayan sa Bushehr nuclear project, nagsanay ang mga Iranian na estudyante sa mga institusyong gaya ng Moscow Engineering Physics Institute. Sa paglipas ng panahon, daan-daan sa kanila ang nagtapos ng mga advanced degree mula sa Moscow State University, Bauman Moscow State Technical University, at Moscow Aviation Technological University (MATI), sa mga larangang mula sa nuclear engineering hanggang sa mga missile guidance system -- kaalamang naging pundasyon ng mga programang nuclear at missile ng Iran.

Noong 2023–2025, pinalawak pa ang kooperasyon sa pamamagitan ng sunud-sunod na mga memorandum of understanding (MOUs) sa pagitan ng mga unibersidad sa dalawang bansa. Kabilang sa mga pumirma ay ang Shiraz University at St. Petersburg University, na lumagda sa 12 na MOU na sumasaklaw sa palitan ng guro, mga Ph.D. scholarship, at joint winter/summer schools.

Kasabay nito, nagkasundo ang University of Tehran at HSE University (Moscow) para sa academic exchange, mga pinagsamang proyekto sa pananaliksik, at publikasyon. Dagdag pa rito, lumagda rin ang Allameh Tabatabai University at ilang mga Russian university sa mga MOU para sa mga short course, palitan ng guro’t estudyante, at pagtutulungan sa teknikal na pananaliksik. Pinalakas ang mga inisyatibang ito sa pamamagitan ng mga mekanismong institusyonal -- mga sekretaryat at pinagsamang komite na binuo upang pangasiwaan ang Iran–Russia university cooperation sa siyensya, teknolohiya, at inobasyon.

Pagkaputol ng mahahalagang mentorship sa akademya

Mula sa pananaw ng Iran, sina Mohammad Mehdi Tehranchi at Abdolhamid Minouchehr ang mga nagtatag ng ugnayang ito. Si Tehranchi, isang theoretical physicist na sinanay sa Moscow Institute of Physics and Technology, ay nagsilbing rector ng Shahid Beheshti University at Islamic Azad University.

Dahil sa malalim niyang ugnayang pang-akademiko sa Russia, naging susi siya sa pag-recruit at paggabay sa maraming henerasyon ng mga Iranian nuclear researcher na nag-aral sa ibang bansa. Samantala, si Minouchehr, na may Ph.D. mula Moscow State University, ang namuno sa Faculty of Nuclear Engineering ng Shahid Beheshti University. Isa siya sa mga nanguna sa pag-aangkop ng mga kurikulum ng Russian reactor physics at fuel design para sa mga unibersidad ng Iran.

Magkasama, sina Tehranchi at Minouchehr ang nagsilbing buhay na ugnayan ng sistema ng edukasyong Ruso sa nuclear at missile science education at sa lumalawak na institusyonal na ecosystem ng Iran. Kapwa sila napatay noong Hunyo 13, sa gitna ng mga coordinated Israeli strikes. Sa kanilang pagkamatay, naputol ang mga kritikal na daluyan ng mentorship.

Ang kanilang pagkawala ay hindi lamang nakaapekto sa mga indibidwal na karera kundi pati sa tuluy-tuloy na pagsasagawa ng pananaliksik sa larangan ng reactor physics at enrichment science, na labis na umaasa sa mga dalubhasa sa labas ng border.

Pagkawasak ng pagtutulungan

Sa pagkawala ng mga akademikong haligi, bumabagal ang daloy ng mga graduate student at nawawalan ng gabay ang mga estudyanteng Iranian, gayundin ng access sa mga espesyalisadong kurikulum ng Russia. Nahihinto rin ang mga pinagsamang programa. Ang mga MOU at iba pang kasunduan na pinirmahan ng mga unibersidad ay nawalan ng tagapagtaguyod sa loob ng Iran upang itaguyod ang pagpapatupad ng mga ito.

Hindi ito basta simbolikong pagguho. Isa itong aktwal na pagkawasak ng mismong mekanismong institusyonal na dati’y nagpapahintulot sa Iran at Russia na magpalitan ng mga kaalaman, magsanay ng mga espesyalista, at umangkop sa mga makabagong disenyo sa larangan ng misil at nuklear.

Para sa mga siyentipiko at estudyante sa loob ng mga sistemang ito, nakakakilabot ang mensahe: hindi na kayang ipagsanggalang ng prestihiyo ng institusyon ang sinuman laban sa pagkawala — o sa pagkakasangkot sa gitna ng banggaan na dulot ng pagbagsak ng akademya na pinatatakbo ng estado.