Umaasa ang Ukraine na maaaring maging Russia-proof na power grid ang mga renewable

AFP | 2026-06-25

Mabilis na magtayo at makapagpapatakbo ng isang maliit na lungsod, eksaktong uri ng proyekto ang Oriv wind farm sa kanlurang Ukraine, na inaasahan ng Kyiv na i-backstop ang power grid nito laban sa mga regular na welga ng Russia.

Sumira ang mga alon ng mga drone at missile ng Russia sa imprastraktura ng enerhiya ng Ukraine mula noong 2022, na pinutol ang kapangyarihan sa milyun-milyong tao sa kung ano ang inuri ng Kyiv at ng International Criminal Court bilang isang krimen sa digmaan na naglalayong i-demoralize ang mga tao nito.

Nahaharap sa walang humpay na pag-atake, nagtakda ang Ukraine ng sarili nitong mga ambisyosong target na lumipat mula sa mga planta ng karbon at gas sa panahon ng Sobyet patungo sa desentralisado at nababagong mapagkukunan ng enerhiya tulad ng hangin at solar.

Dapat na "ang pundasyon ng katatagan ng enerhiya ng Ukraine" ang pag-iiba, isinulat ng ministeryo ng enerhiya sa isang ulat noong nakaraang taon.

Habang lumilipat patungo sa mga renewable dahil naglalabas ang ibang bansa ng mas kaunting greenhouse gases, sa Ukraine, nag-aalok ang mga teknolohiya ng karagdagang bentahe ng pagiging mas mahirap sirain -- habang kumakalat ang mga ito sa isang mas malaking lugar -- at mas murang palitan.

"Isa itong hindi kapani-paniwalang suporta para sa sistema ng enerhiya sa mahihirap na panahon," sinabi ng coordinator ng Greenpeace na si Marine Abramyan sa AFP mula sa Oriv wind farm, sa kanlurang rehiyon ng Lviv ng Ukraine.

Sumasakop ang 10 turbine nito sa taunang pagkonsumo ng humigit-kumulang 125,000 katao -- kasing laki ng isang maliit na lungsod, ayon sa mga Czech investor na tumulong sa pagpopondo nito.

Itinayo ito sa loob ng halos tatlong taon, sa kabila ng mga pagkaantala na dulot ng digmaan, na nagbukas noong Setyembre 2024.

"Nagpapakita ang katotohanang itinayo ito nang napakabilis kung gaano kahusay na matutugunan ng nababagong enerhiya ang mga pangangailangan sa enerhiya na mayroon tayong mga Ukrainian ngayon," idinagdag ni Abramyan.

Kabilang sa pinakamasama sa mahigit apat na taong digmaan ang mga pag-atake ng Russia sa imprastraktura ng enerhiya ng Ukrainian noong nakaraang taglamig, dahil nagpatumba ang mga welga ng maraming thermal plant malapit sa Kyiv sa panahon ng -20C na temperatura.

Naglunsad ang Russia ng hindi bababa sa 6,194 na pag-atake sa mga pasilidad ng enerhiya ng Ukraine mula nang sumalakay ito noong Pebrero 2022, sinabi ng ministeryo ng enerhiya ng bansa sa AFP.

Konstruksyon sa panahon ng digmaan

Nilalayon ng Ukraine na magkaroon ng 27 porsyento ng lahat ng produksyon ng kuryente mula sa mga renewable pagsapit ng 2030 -- mula sa 11 porsyento sa ngayon -- ayon sa isang planong pinagtibay noong 2024.

Ngunit sa ngayon, mabagal pa rin ang pag-unlad.

Sinira ng mga pag-atake at pananakop ng Russia sa timog at silangan ang 90 porsyento ng naka-install na kapasidad ng hangin ng Ukraine -- 1.7 gigawatts sa 34 na wind farm sa pagtatapos ng 2021.

Sa ngayon, nakapagtayo na ng 700 megawatts ang Ukraine, sinabi ng national wind energy association nito sa AFP.

Nagsimulang mamuhunan sa solar energy ang mga kumpanyang Ukrainian, partikular na ang mas maliliit na negosyo at lokal na awtoridad, upang magbigay ng enerhiya sa panahon ng mga pagkawala.

Kinomisyon bago ang digmaan ang Oriv wind farm, na pinondohan ng grupong Ukrainian na Eco-Optima at grupong Czech na MND.

Napatunayang mahirap ang pagtatayo nito sa gitna ng pagsalakay, sa isang bahagi dahil ang mga supplier at hindi gustong kumuha ng panganib sa seguro ang mga tagahakot.

"Una sa lahat, may mga kahirapan sa pagdadala ng mga bahagi ng wind turbine," sabi ni Yuriy Fedak, isang direktor sa Eco-Optima.

"Imposibleng maihatid sila sa site, dahil nagbanggit ng force majeure ang mga dayuhang kumpanya kung saan nilagdaan ang mga kontrata at ayaw ipadala ang kanilang mga sasakyan at tauhan dito sa Ukraine, kung saan nagpapatuloy ang digmaan."

Bumaling ang kumpanya, sa kalaunan, sa isang Ukrainian hauler, na nag-load ng mga bahagi sa hangganan ng Poland at dinala ang mga ito sa site.

Kinakailangang pamumuhunan

Isa ring hamon ang paglalagay ng mga wind turbine sa grid.

Mula nang magsimula ang digmaan, lubos na sumandal ang Ukraine sa tatlong aktibong nuclear plant nito upang magbigay ng base load ng enerhiya nito -- ang pinakamababang antas ng kapangyarihan na kailangan upang matugunan ang pangangailangan sa loob ng isang partikular na panahon, kasama ang pinakamalaking nuclear plant nito sa ilalim ng pananakop ng Russia.

Dumanas ng matinding pinsala sa mga welga ng Russia ang mga coal at plantang pinapaandar ng gas na idinisenyo upang masakop ang mga peak load -- kapag mas malaki ang demand -- na nagpapataas ng presyon sa mga renewable na umaasa sa panahon.

Upang masakop ng mga renewable ang peak consumption, kailangang magkaroon ng "makabuluhang pamumuhunan sa mga sistema ng pag-iimbak ng enerhiya," sinabi ni Glib Vyshlinsky, direktor ng Kyiv's Center for Economic Strategy, sa AFP.

Nagpaplano sa kalaunan ang Eco-Optima na magdagdag ng sistema ng baterya na humigit-kumulang 60 MW, upang mag-imbak ng kuryente at ibalik ito sa grid mamaya, depende sa mga pangangailangan.

Kahit na may mga hamon, may pangunahing bentahe ang lakas ng hangin: katatagan mula sa mga pag-atake ng Russia, sabi ni Andriy Konechenkov, presidente ng Ukrainian Wind Energy Association.

"Kung tinamaan ng drone ang isang wind turbine, patuloy na tumatakbo ang iba."