Ang pag-ikot ng mga bansa sa Gulf: Daybersipikasyonri, diplomasya at pagtatanggol

Ayon kay Olha Hembik | 2026-06-25

Hindi na ginagamit ng Saudi Arabia, United Arab Emirates at Qatar ang kita nila mula sa langis at gas para lamang punuin ang kanilang kaban.

Ang pagpasok ng pondo ay nakatutulong upang pagtibayin ang kanilang mga posisyon sa pandaigdigang larangan, at pinapalakas ang kanilang katayuan bilang mga bansang may katamtamang impluwensya.

Hindi na gustong gampanan ng mga bansa sa Gulf ang papel ng mga umaasang kasosyo ng mga malalaking manlalaro. Sa halip, gusto nilang maging mga malayang sentro ng kapangyarihan. Upang makamit ito, sabay-sabay nilang pinauunlad ang kanilang mga ekonomiya, nakikibahagi sa aktibong diplomasya at gumagawa ng mga hakbang upang palakasin ang kanilang seguridad.

Muling pagsasaayos ng Saudi Arabia

Matapos bigyan ang mga kababaihan ng higit pang mga karapatan at simulan ang isang patakaran ng pagiging bukas sa mundo, unti-unting hinuhubog ng Saudi Arabia ang isang bagong estado.

Nagsasanay ang bansa sa estratehikong awtonomiya at patuloy na itinutuon ang sarili sa mga pandaigdigang interes. Sa mga araw na ito, ipinapatupad ng Saudi Arabia ang malawak nitong socioeconomic transition program, ang Saudi Vision 2030, na pinopondohan ng pamahalaan.

Inilahad ang programa noong 2016 sa inisyatiba ni Crown Prince Mohammed bin Salman.

Para sa Saudi Arabia, isa itong matapang na programa ng mga repormang kapitalista na naglalayong baguhin hindi lamang ang ekonomiya at lipunan ng bansa, kundi pati na rin ang pandaigdigang posisyon nito.

"May hawak ang ating bansa na malakas na kakayahan sa pamumuhunan, na ating gagamitin upang pasiglahin ang ating ekonomiya at iba-ibahin ang ating mga pinagkukunan ng kita," sabi ni Mohammed bin Salman sa isang pahayag sa website ng programa.

Ang China ang pinakamalaking merkado ng Saudi Arabia para sa pagluwas ng langis. Ang China rin ang pinakaaktibong dayuhang mamumuhunan sa Saudi Arabia, na bumubuo ng 58% ng bagong pamumuhunan sa negosyo noong 2023. Ang Estados Unidos ang pangalawang pinakamalaking pinagmumulan ng dayuhang pamumuhunan. Para sa pang-ekonomiyang interes ng Riyadh, nananatiling mahalaga ang estratehikong pakikipagtulungan sa Russia sa pagkuha ng langis.

Ayon sa datos mula sa mga opisyal na sanggunian ng Saudi Arabia, ang paglago ng dayuhang pamumuhunan noong ikaapat na kapatan noong 2025 ay umakyat ng 90% sa bawat taon at umabot ng 48.4 bilyong Saudi riyal ($12.9 bilyon).

Nagbukas din ang mga sektor tulad ng turismo, renewable energy at teknolohiya para sa mga dayuhang mamumuhunan. Kabilang sa mga pinakamahalagang proyekto, ay ang pamumuhunan ng Oracle ng $1.5 bilyon sa cloud infrastructure ng bansa, isang proyekto ng Amazon Web Services na nagkakahalaga ng higit sa $5.3 bilyon, at kasangkot ang Google sa pagbuo ng isang artificial intelligence center na nagkakahalaga ng humigit-kumulang $10 bilyon.

Gumaganap din ang Lucid Motors ng isang mahalagang papel. Nagbuhos ang Saudi Public Investment Fund ng bilyon-bilyong dolyar sa kumpanya para sa domestic electric vehicle production.

Nagtatayo rin ang Hyundai ng isang automotive plant na nagkakahalaga ng higit sa $500 milyon.

Sinasabi ng mga eksperto na bukod sa pagpapaunlad ng ekonomiya nito, aktibong pinag-iiba-iba ng Riyadh ang kanilang mga relasyong diplomatiko. Aktibo ang kaharian sa Middle East at North Africa, at tumataya sa pakikipagsosyo sa mga bansa sa Global South. Ngunit nagsusumikap din itong mapanatili ang balanse sa relasyon nito sa mga pangunahing kapangyarihan tulad ng Estados Unidos, China at Russia.

"Hindi ko nakikita na hindi puwedeng pagsabayin ang aming mga relasyon sa Estados Unidos at sa China. Sa tingin ko, maaari pa nga silang umakma sa isa't isa," sabi ni Khalid Al-Falih, ang Saudi minister of investment.

UAE at Qatar: pagtutuunan ang Silangan

Ang United Arab Emirates (UAE), isang mas maliit at mas nakikibagay na karatig-bansa ng Saudi Arabia, ay nakikipaglaban para sa bentahe sa kompetisyon sa rehiyon.

Sa isang serye ng mga hidwaan sa rehiyon, kabilang rito ang mga nagaganap sa Sudan, Libya at Yemen, paulit-ulit na natatagpuan ng dalawang estado ng kanilang mga sarili sa magkaibang panig. Ang UAE ang pangunahing karibal ng Saudi Arabia para sa katayuan ng pagiging pangunahing export at logistics center ng rehiyon.

Inaasahang iinit ang kompetisyon sa pagitan ng mga bansang ito.

Sa mga bansa ng Gulf Cooperation Council, na umaasa sa langis, nakamit ng UAE ang malaking tagumpay sa daybersipikasyon o pag-iiba-iba ng mapagkukunang-yaman sa mga non-oil sector ng ekonomiya nito. Nagpapahayag sila ukol sa paglikha ng isang lipunan na umaasa sa talento, kasanayan at mga bagong teknolohiya.

Nagbunga ang lumalagong ekonomiya ng UAE ng Look East Policy, isang estratehiya kung saan unti-unting inililipat ng bansa ang pinagtutuunan ng kanilang economic at foreign policy mula sa Kanluran patungo sa Asia.

Nagbebenta ito ng enerhiya sa Asia at umaakit ng kapital mula sa Asia, nakikilahok sa mga proyektong pang-imprastruktura ng China at nagpapalawak ng kalakalan sa India. Mula nang umalis ito mula sa oil cartel na OPEC/OPEC+, lumikha ang Abu Dhabi ng sarili nitong saklaw ng impluwensya sa Middle East at Africa.

Mula sa pagiging isang rehiyonal na tagaluwas ng enerhiya, ang layunin ng bansa ay maging isang malayang pandaigdigang manlalaro.

Ang Qatar ay isa pang bansa sa Gulf kung saan enerhiya rin ang batayan ng diplomatikong kapangyarihan. Sa mga nakalipas na taon, lumahok ang Doha sa mga negosasyon sa Gaza, mga kasunduang humanitarian sa pagitan ng Russia at Ukraine, at sa pamamagitan sa Africa, bukod sa iba pang mga bagay.

May kumplikadong relasyon ang Qatar sa mga pinakamalapit na karatig-bansa nito. Tinitingnan ng UAE at Saudi Arabia ang aktibidad ng Qatar bilang labis na panghihimasok, at maaaring isang hamon pa nga.

Salamat sa maagang pamumuhunan sa imprastraktura ng liquefied natural gas at mga pangmatagalang kontrata sa mga pangunahing kasosyong Asian at European, ang Qatar ay hindi naging biktima ng parehong panggigipit sa ekonomiya na pinagdaanan ng mga karatig-bansa nito at ngayo'y nagtataguyod sa sarili nitong patakaran sa rehiyon.

Ang sagana at murang enerhiya ng Qatar ay nagbigay-daan dito upang makapasok sa isang sektor na binabago ang mga pandaigdigang teknolohiya at ekonomiya. Ngayo'y sinusubukan itong makahabol sa Saudi Arabia at UAE sa artificial intelligence race sa Gulf.

Ang pinaka-ambisyosong hakbang patungo sa layuning ito ay ang paglulunsad ng kumpanyang Qai, na nakatanggap ng halaga mula sa $526 bilyon na sovereign fund ng bansa at ng $20 bilyon mula sa isang joint venture sa Brookfield.

Seguridad bilang estratehiya

Ang seguridad ang pinakamahalaga salik para sa katatagan ng ekonomiya, pandaigdigang impluwensya at pangmatagalang pag-unlad ng UAE, Qatar at Saudi Arabia.

Dahil dito, ipinatupad ng Saudi Arabia ang pinakamalaking gastusing militar. Gumastos ito sa pagitan ng $70 bilyon at $80 bilyon para sa depensa noong nakaraang taon, na kabilang sa pinakamataas na gastusing militar sa buong mundo.

Nilagdaan kamakailan ng Ukraine ang isang drone deal kasama ang Saudi Arabia, Qatar at UAE na sumasaklaw sa magkasanib na produksyon ng mga drone at pagbuo ng mga mas epektibong anti-drone system.

Ayon kay Vadym Triukhan, isang Ukrainian na eksperto at diplomat, sa buong digmaan, nakakuha ang Ukraine ng kakaibang karanasan sa pagkontra sa mga Iranian drone na umaakit ng interes sa buong mundo ngayon.

"Ang isang bagay na para sa kaligtasan ng Ukraine ay unti-unting naging isang bagay para sa pambansang seguridad ng mga bansa sa Gulf. Kasama ng teknolohiya ng drone interception, maaaring makapagbigay ang Kyiv ng mga taktika sa air defense na nasubukan na sa mga labanan, at ng mga pamamaraan ng pagtatanggol sa mga imprastraktura," sabi ni Triukhan.

Naglalaan din ng partikular na atensyon sa cybersecurity ang mga bansa sa Gulf. Halimbawa, pinapalakas ng Qatar ang kakayahan nito sa pagtatanggol gamit ang mga teknolohikal na solusyon, pati na rin ang mga inobasyon sa mga digital system at sa AI, habang ipinapatupad ng UAE ang National Cybersecurity Strategy nito na naglalayong palakasin ang depensa ng mga kritikal na imprastraktura.

Bilang bahagi ng estratehiyang ito, nagbukas sila noong nakaraang taon ng cybersecurity center of excellence sa Google Cloud.